نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده
پیشینه و اهداف: در دهههای اخیر، با رشد روزافزون فناوریهای دیجیتال و نفوذ آنها در نظامهای آموزشی، توسعه شایستگیهای فناورانه معلمان به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیلشده است. بهویژه پس از تجربه آموزشهای برخط در دوران همهگیری کرونا، ضرورت توجه به فناوریهای نوین و فرهنگ یادگیری مستمر در مدارس بیشازپیش آشکار شد. رهبری نوآورانه مدیران مدارس و فرهنگسازمانی یادگیرنده بهعنوان دو عامل کلیدی، میتوانند نقش مؤثری در تقویت ظرفیتهای فناورانه معلمان ایفا کنند و زمینهساز تحول دیجیتالی در مدیریت آموزشی شوند. هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش رهبری نوآور و فرهنگسازمانی یادگیرنده در تبیین شایستگیهای فناورانه معلمان، با تمرکز ویژه بر میانجیگری یادگیری دیجیتال در چارچوب مدیریت آموزشی نوین است.
روشها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش توصیفی - همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ (۱۷۳۲ نفر) بود که با استفاده از جدول مورگان و روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد ۳۱۴ نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها، از سه پرسشنامه استاندارد و معتبر استفاده شد: پرسشنامه رهبری نوآور، پرسشنامه فرهنگسازمانی یادگیرنده و پرسشنامه شایستگی فناورانه معلمان که بر مبنای چارچوب TPACK طراحیشده است. روایی صوری و محتوایی این ابزارها توسط گروهی از کارشناسان موردتأیید قرار گرفت و پایایی آنها با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۸۰/۰ تضمین شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار Smart PLS و مدلسازی معادلات ساختاری انجام گرفت تا روابط میان متغیرهای پژوهش مورد ارزیابی قرار گیرد.
یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که رهبری نوآور تأثیر مثبت و معناداری بر تقویت فرهنگسازمانی یادگیرنده دارد (61/۰=β، (24/8 =t). همچنین، فرهنگسازمانی یادگیرنده به طور معناداری بر یادگیری دیجیتال در مدارس اثرگذار است (59/0=β، (88/7 =t). یادگیری دیجیتال نیز بهعنوان متغیری میانجی، تأثیر معناداری بر ارتقای شایستگیهای فناورانه معلمان دارد (41/۰=β، 13/6 =t). مسیرهای میانجیگری فرهنگ یادگیرنده و یادگیری دیجیتال در رابطه بین رهبری نوآور و شایستگی فناورانه معلمان نیز ازنظر آماری معنادار بودند که این موضوع اهمیت نقش این دو متغیر میانجی را برجسته میکند. یافتهها در راستای مدلهای نظری یادگیری سازمانی و همچنین مطالعات پیشین داخلی و خارجی قرار دارند.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر تأکید میکند که رهبری نوآور و فرهنگسازمانی یادگیرنده باید بهعنوان دو رکن اساسی در مدیریت آموزشی مدرن موردتوجه قرار گیرند. استقرار رهبری نوآور در مدارس، فرهنگ یادگیرنده را تقویت میکند و بسترهای لازم برای یادگیری دیجیتال را فراهم میسازد. این فرایند به نوبه خود موجب افزایش شایستگیهای فناورانه معلمان میشود؛ بنابراین، یادگیری دیجیتال نهتنها یک ابزار تکنولوژیکی، بلکه نقش واسطهای مهمی در فرایند تحول دیجیتالی در نظام آموزشوپرورش ایفا میکند. از دیدگاه کاربردی، نتایج این تحقیق پیشنهاد میکند که مدیران آموزشوپرورش و سیاستگذاران آموزشی برنامههای آموزشی و دورههای ضمن خدمت را باهدف ارتقای مهارتهای رهبری نوآورانه و فرهنگ یادگیرنده تدوین کنند. همچنین، بازنگری در نظام ارزیابی عملکرد معلمان با تمرکز بر شایستگیهای دیجیتال میتواند در راستای ارتقای کیفیت آموزش و تسهیل تحول دیجیتالی مؤثر باشد. این پژوهش نشان میدهد که تحقق تحول در مدیریت آموزشی بدون توجه به این عوامل کلیدی ممکن نیست و یادگیری دیجیتال بهعنوان کاتالیزوری برای تحقق اهداف آموزش نوین عمل میکند.
کلیدواژهها
- رهبری نوآور
- فرهنگسازمانی یادگیرنده
- شایستگیهای فناورانه معلمان
- میانجیگری دیجیتالی
- مدیریت آموزشی نوین
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Digital transformation of educational management: the interaction of innovative leadership, learning culture, and teachers’ technological competence
نویسنده [English]
- T. Akbari
Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabibi, Ardabil, Iran
چکیده [English]
Background and Objectives: In recent decades, with the rapid growth of digital technologies and their increasing penetration into educational systems, the development of teachers’ technological competencies has become an inevitable necessity. Particularly after the experience of online education during the COVID‑19 pandemic, the importance of paying attention to emerging technologies and fostering a culture of continuous learning in schools has become more evident. Innovative leadership of school principals and a learning-oriented organizational culture, as two key factors, can play a significant role in strengthening teachers’ technological capacities and facilitating digital transformation in educational management. Therefore, the main objective of this study was to examine the role of innovative leadership and learning organizational culture in explaining teachers’ technological competencies, with a particular focus on the mediating role of digital learning within the framework of modern educational management.
Methods: This study was applied in purpose and was conducted using a descriptive–correlational design. The statistical population consisted of all primary school teachers in Ardabil during the 2025–2026 academic year (N = 1,732). Based on Morgan’s table and using stratified random sampling, 314 teachers were selected as the research sample. Data were collected using three standardized and validated questionnaires: the Innovative Leadership Questionnaire based on the model, the Learning Organization Culture Questionnaire developed, and the Teachers’ Technological Competence Questionnaire designed according to the TPACK framework. The face and content validity of the instruments were confirmed by a panel of experts, and their reliability was verified using Cronbach’s alpha coefficients above 0.80. Data analysis was conducted using SmartPLS software and structural equation modeling (SEM) to examine the relationships among the study variables.
Findings: The results indicated that innovative leadership had a positive and significant effect on strengthening learning organizational culture (β = 0.61, t = 8.24). In addition, learning organizational culture had a significant positive effect on digital learning in schools (β = 0.59, t = 7.88). Digital learning, as a mediating variable, also had a significant impact on enhancing teachers’ technological competencies (β = 0.41, t = 6.13). Furthermore, the mediating paths of learning culture and digital learning in the relationship between innovative leadership and teachers’ technological competence were statistically significant, highlighting the importance of these mediating variables. The findings are consistent with theoretical models of organizational learning as well as previous national and international studies
Conclusion: From a theoretical perspective, the findings emphasize that innovative leadership and a learning-oriented organizational culture should be considered two fundamental pillars of modern educational management. Establishing innovative leadership in schools strengthens the learning culture and provides the necessary foundations for digital learning. This process, in turn, enhances teachers’ technological competencies. Therefore, digital learning should be viewed not merely as a technological tool but also as an important mediating mechanism in the process of digital transformation in education systems. From a practical perspective, the results suggest that educational administrators and policymakers should design professional development programs aimed at enhancing innovative leadership skills and fostering a learning culture within schools. Additionally, revising teacher performance evaluation systems with a focus on digital competencies can contribute to improving educational quality and facilitating digital transformation. Overall, the findings indicate that transformation in educational management cannot be achieved without attention to these key factors, and digital learning acts as a catalyst for achieving the goals of modern education.
کلیدواژهها [English]
- Innovative Leadership Organizational Learning Culture
- Technological Competencies
- Educational Management
- Digital Transformation
COPYRIGHTS
© 2026 The Author(s). This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)
)
ارسال نظر در مورد این مقاله