نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مصطفی نوری قلعه نو ¹
• سمانه سلیمی ²
• آرمان بهاری ³

¹ گروه مدیریت آموزشی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

² گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

³ گروه مهندسی صنایع، دانشکده صنعت و معدن، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

پیشینه و اهداف: در دنیای امروز، سیستم‌های اطلاعاتی به یکی از ارکان اساسی در مدیریت سازمان‌ها و نهادهای مختلف تبدیل شده‌اند و حوزه آموزش نیز از این قاعده مستثنی نیست. در این راستا، سامانه‌های یکپارچه‌ دانش‌آموزی به‌عنوان ابزارهایی کارآمد برای مدیریت و پردازش اطلاعات آموزشی در مدارس و سیستم‌های آموزشی شناخته می‌شوند. سامانه سیدا، به‌عنوان یک نمونه بارز از این نوع سامانه‌ها، با هدف یکپارچه‌سازی و تسهیل فرآیندهای آموزشی و اداری مدارس طراحی شده است. این سامانه با جمع‌آوری و مدیریت اطلاعات مختلف از دانش‌آموزان، معلمان، مدیران و والدین، تلاش می‌کند تا تمامی داده‌های مرتبط با فرآیندهای آموزشی را در یک بستر واحد و متمرکز قرار دهد.
روش‌ها: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه‌بندی نقاط قوت و نقاط ضعف سامانه سیدا (سامانه یکپارچه‌ دانش‌آموزی) شهر زاهدان با روش پژوهش آمیخته اکتشافی نامتوالی (کیفی-کمّی) انجام شد. جامعه آماری بخش کیفی و کمّی شامل کلیه معاونین اجرایی مدارس شهرستان زاهدان بودند که با سامانه سیدا آشنایی داشته‌اند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع معیار تعداد 16 نفر از معاونین اجرایی با حداقل 5 سال سابقه خدمت به‌عنوان نمونه بخش کیفی و تعداد 5 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه بخش کمّی انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات در بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمّی از پرسش‌نامه محقق‌ساخته برگرفته از داده‌های بخش کیفی استفاده شد. روایی در بخش کیفی با  روش بازبینی از طریق اعضا مصاحبه شونده و در بخش کمی از طریق روایی محتوایی از طریق تحلیل گویه توسط استاد راهنما مورد تأیید قرار گرفت، همچنین پایایی بخش کیفی از طریق ضریب کاپا 79/0 و پایایی بخش کمّی از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای مزایا و آسیب‌های سامانه سیدا به ترتیب برابر 76/0 و 81/0 به‌دست آمد.
یافته‌ها: نتایج بخش کیفی نشان داد که نقاط قوت سامانه سیدا شامل هفت مورد، قابلیت‌های نرم‌افزاری سامانه، امنیت بالای سامانه، جامعیت و اتصال به سایرسامانه‌ها، پشتیبانی و برخط بودن، بهبود فرآیندهای کاری مدرسه، استانداردشدن فرایند ثبت نمره، قابلیت دسترسی والدین به اطلاعات دانش‌آموزان است. نقاط ضعف سامانه سیدا نیز شامل هفت آسیب، ضعف زیرساختی در سامانه، ضعف زیرساختی اینترنت، فقر سواد اطلاعاتی و رسانه‌ای، ایجاد تعارض بین کار و زندگی معاونین اجرایی، ناهماهنگی‌های عوامل بیرونی مدرسه، عدم برگزاری دوره‌های آموزش، عوامل درونی مدرسه است. همچنین نتایج بخش کمّی از طریق تحلیل سلسله مراتبی (AHP) نشان داد که نقاط قوت به ترتیب اهمیت شامل جامعیت و اتصال به سایر سامانه‌ها، بهبود فرایندهای کاری مدرسه، امنیت بالای سامانه، استاندارد شدن فرایند ثبت نمره، قابلیت دسترسی والدین به اطلاعات دانش‌آموزان، قابلیت‌های نرم‌افزاری سامانه، و پشتیبانی و برخط بودن در رتبه آخر قرار دارد و از طرفی نقاط ضعف به ترتیب اهمیت شامل ضعف زیرساختی در سامانه، ضعف زیرساختی اینترنت، ناهماهنگی‌های عوامل بیرونی مدرسه، عدم برگزاری دوره‌های آموزشی، فقر سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، ناهماهنگی‌های عوامل درونی مدرسه، و ایجاد تعارض کار و زندگی معاونین اجرایی در رتبه آخر قرار دارد.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این مطالعه به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزش و پرورش و طراحان سامانه سیدا پیشنهاد می‌شود زمینه‌های بهبود عملکرد سامانه از جمله بهبود زیر ساخت‌های سامانه اقدامات لازم صورت پذیرد. زمانی که برنامه، طرح یا سامانه‌ای در سیستم آموزشی کشور می‌خواهد اجرا شود نسبت به آشناسازی با طرح‌ها و سامانه‌های جدید برنامه‌ریزی و اقدام لازم انجام شود.

کلیدواژه‌ها

• پدیدارشناسی
• سامانه یکپارچه دانش آموزی
• سیدا
• سامانه های الکترونیکی آموزشی
• مطالعه آمیخته

موضوعات

• فناوری آموزش - سازمان هوشمند

عنوان مقاله [English]

Identifying and ranking the strengths and weaknesses of the integrated student education system (SIDA): A mixed-method study

نویسندگان [English]

• M. Nori Ghalehno ¹
• S. Salimi ²
• A. Bahari ³

¹ Department of Educational Management, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran

² Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran

³ Department of Industrial Engineering, Faculty of Industry and Mining, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: In today's world, information systems have become one of the fundamental pillars in the management of various organizations and institutions, and the field of education is no exception. In this regard, integrated student systems are known as efficient tools for managing and processing educational information in schools and educational systems. The SIDA system, as a prominent example of this type of system, is designed with the aim of integrating and facilitating educational and administrative processes in schools. By collecting and managing various information from students, teachers, administrators, and parents, this system attempts to place all data related to educational processes in a single and centralized platform.
Methods: The present study was conducted with the aim of identifying and ranking the strengths and weaknesses of the SIDA system (integrated student system) in Zahedan city using a mixed exploratory research method (qualitative-quantitative). The statistical population of the qualitative and quantitative sections included all executive vice presidents of schools in Zahedan city who were familiar with the SIDA system. Using a purposive sampling method of the criterion type, 16 executive vice presidents with at least five years of service experience were selected as a sample for the qualitative section and five of them were selected as a sample for the quantitative section. To collect information in the qualitative section, a semi-structured interview was used, and in the quantitative section, a researcher-made questionnaire derived from the data of the qualitative section was used. The validity in the qualitative part was confirmed by the review method through the interviewed members and in the quantitative part through content validity through item analysis by the supervisor. Also, the reliability of the qualitative part was obtained through the Kappa coefficient of 0.79 and the reliability of the quantitative part through the Cronbach's alpha coefficient for the advantages and disadvantages of the SIDA system were 0.76 and 0.81, respectively.
Findings: The results of the qualitative part showed that the strengths of the SIDA system include seven items, software capabilities of the system, high security of the system, comprehensiveness and connection to other systems, support and being online, improving school work processes, standardizing the grade recording process, and parents' access to student information. The weaknesses of the SIDA system also include seven disadvantages: weak infrastructure in the system, weak Internet infrastructure, poor information and media literacy, creating conflict between the work and life of executive deputies, inconsistencies of external factors of the school, lack of training courses, and internal factors of the school. Also, the results of the quantitative part through Analytical Hierarchy Process (AHP) showed that the strengths in order of importance include comprehensiveness and connection to other systems, improving school work processes, high security of the system, standardization of the grade recording process, parents' access to student information, software capabilities of the system, and support and being online in the end place. On the other hand, the weaknesses in order of importance include weak infrastructure in the system, weak Internet infrastructure, inconsistencies of external factors of the school, lack of holding training courses, it ranks, media and information literacy is, inconsistencies in internal factors of the school, and creating work-life conflict between executive assistants is ranked end.
Conclusion: According to the findings of this study, it is recommended that education planners and policymakers and designers of the SIDA system take necessary measures to improve the performance of the system, including improving the system infrastructure. When a program, plan, or system is to be implemented in the country's education system, necessary planning and action should be taken to familiarize students with new plans and systems.

کلیدواژه‌ها [English]

• Phenomenology
• Integrated Student Learning System
• SIDA
• Electronic Educational Systems
• Blended Study

COPYRIGHTS 
© 2026 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)