نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• اکرم تفتیان
• مریم موجکار
• فاطمه منصوری محمدآبادی

گروه آموزش حسابداری، دانشکده بازار و کسب و کار، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

چکیده

پیشینه و اهداف: آینده و پیشرفت آموزش عالی به‌طور قابل‌توجهی با پیشرفت‌های فناوری‌های جدید مانند هوش مصنوعی پیوند خورده است. با بررسی ارتباط بین عناصر سطح آمادگی فناوری و پذیرش فناوری توسط کاربران حسابداری، دانشگاه‌ها این فرصت را خواهند داشت که با تغییر و ایجاد تغییرات در ارائه دروس و شیوه‌هایی که دانشجویان را به میزان کافی برای آینده آماده می‌کند، شکاف‌های موجود در برنامه‌های درسی حسابداری را برطرف کنند. اجرای آموزش هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی حسابداری می‌تواند فاصله زمانی پذیرش فناوری بین آموزش و صنعت حسابداری و حسابرسی را فشرده کند و دانشجویان حسابداری را به میزان کافی برای آینده آماده کند. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر آمادگی فناوری بر پذیرش فناوری هوش مصنوعی در دانشجویان حسابداری است.
روش‌ها‌: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی - همبستگی است که به‌صورت پیمایشی - مقطعی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان کارشناسی‌ارشد حسابداری دانشگاه‌های آزاد اسلامی در سال تحصیلی 1403-1402 بوده که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای و براساس فرمول تخصصی مدل‌سازی معادلات ساختاری (با در نظر گرفتن 30 متغیر مشاهده‌ شده و 9 متغیر پنهان)، حجم نمونه 384 نفر تعیین شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه محقق ساخته مبتنی بر مطالعه دامرجی (2020) با 30 گویه جمع‌آوری گردیده است. پرسش‌نامه پژوهش حاضر از دو بخش سؤالات عمومی و سؤالات تخصصی تشکیل‌شده است. سؤالات تخصصی شامل سؤالات مربوط به متغیرهای مستقل، میانجی و وابسته و شامل پنج بعد خوش‌بینی، نوآوری، ناراحتی، نا امنی، سودمندی درک شده، سهولت استفاده درک شده و اتخاذ فناوری است. خوش‌بینی با 4 گویه، نوآوری با 4 گویه، ناراحتی با 4 گویه، نا امنی با 4 گویه، سودمندی درک شده با 6 گویه، سهولت استفاده درک شده با 6 گویه و اتخاذ فناوری با 2 ارزیابی‌شده و پایایی آن با آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SmartPLS و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) انجام‌گرفته است.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که آمادگی فناوری تأثیر مثبت و معنی‌داری بر سهولت استفاده درک‌شده و سودمندی درک شده در میان دانشجویان حسابداری دارد. همچنین، سهولت استفاده درک شده تأثیر مثبت و معنی‌داری بر سودمندی درک شده و پذیرش فناوری دارد. تحلیل میانجی‌گری نشان داد که سهولت استفاده درک شده و سودمندی درک شده به‌صورت جداگانه و ترکیبی، نقش میانجی مثبت و معنی‌داری در رابطه بین آمادگی فناوری و پذیرش فناوری ایفا می‌کنند. بااین‌حال، رابطه مستقیم بین آمادگی فناوری و پذیرش فناوری معنی‌دار نبود که نشان‌دهنده اهمیت نقش میانجی‌گری متغیرهای سهولت استفاده درک شده و سودمندی درک شده است. این یافته‌ها بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های فناوری و آموزش مهارت‌های دیجیتال در برنامه‌های آموزشی حسابداری تأکید دارند تا پذیرش فناوری‌های هوش مصنوعی در این حوزه تسهیل شود.
نتیجه‌گیری: انجام نوآوری توسط دانشگاه‌ها می‌تواند دانش، آموزش و تصمیم به استفاده از هوش مصنوعی توسط دانشجویان حسابداری را افزایش داده و تحت‌تأثیر قرار دهد. به عبارت دیگر، برای اینکه دانشجویان حسابداری تکنولوژی هوش مصنوعی را اتخاذ کنند، ابتدا باید فرآیند اتخاذ در سطح نهادهای آموزشی اتفاق بیفتد. ابتدا باید در برنامه آموزشی حسابداری، تکنولوژی هوش مصنوعی اتخاذ شود تا ادراکات دانشجویان حسابداری را نسبت به استفاده، مفید بودن و اتخاذ هوش مصنوعی افزایش دهد. از منظر عملی، پژوهش حاضر به صورت بالقوه به دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا درک بهتری از این موضوع کسب کنند که چگونه سودمندی درک شده و سهولت استفاده درک شده می‌توانند باعث برانگیخته شدن پذیرش فناوری هوش مصنوعی دانشجویان حسابداری شوند. با این حال، این موضوع به این بستگی دارد که آیا دانشجویان حسابداری برای تکنولوژی آماده هستند یا خیر و اینکه دید آن‌ها نسبت به سودمندی درک شده و سهولت استفاده درک شده مثبت است یا خیر.

کلیدواژه‌ها

• آمادگی فناوری
• هوش مصنوعی
• پذیرش فناوری
• سودمندی درک شده
• درک سهولت استفاده ‌شده

موضوعات

• فناوری آموزش - هوش مصنوعی

عنوان مقاله [English]

The Effect of Technological Readiness on Acceptance of Artificial Intelligence among Accounting Students

نویسندگان [English]

• A. Taftiyan
• M. Mojkar
• F. Mansouri Mohammad Abadi

Department of Accounting,Institute of Market and Business, Y.C., Islamic Azad University, Yazd, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: The advancement of higher education is increasingly intertwined with the development of emerging technologies, particularly artificial intelligence. By exploring the relationship between technology readiness levels and technology acceptance among accounting students, universities can address existing deficiencies in accounting curricula through transformative changes in course design and delivery methods. These changes can better prepare students for future professional demands. Integrating AI education into accounting programs can bridge the temporal gap in technology adoption between academia and the accounting and auditing industry, equipping students with essential skills for the evolving landscape. This study aimed to examine the influence of technology readiness on the acceptance of artificial intelligence among accounting students.
Methods:This study wa applied in purpose and employed a descriptive-correlational methodology, implemented through a cross-sectional survey. The target population included all master’s degree students in accounting at Islamic Azad Universities during the 2023–2024 academic year. A sample of 384 participants was selected using a multi-stage cluster random sampling approach, determined by a specialized structural equation modeling formula that accounted for 30 observed variables and 9 latent variables. Data were gathered via a researcher-developed questionnaire, adapted from Damarji (2020), consisting of 30 items. The questionnaire comprised two sections: general questions and specialized questions. The specialized questions addressed independent, mediating, and dependent variables across seven dimensions: optimism (4 items), innovativeness (4 items), discomfort (4 items), insecurity (4 items), perceived usefulness (6 items), perceived ease of use (6 items), and technology adoption (2 items). The questionnaire’s reliability was verified using Cronbach’s alpha. Data analysis was conducted using SmartPLS software with the partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) method.
Findings: The findings revealed that technology readiness significantly and positively influenced perceived ease of use and perceived usefulness among accounting students. Furthermore, perceived ease of use significantly and positively affected both perceived usefulness and technology adoption. Mediation analysis indicated that perceived ease of use and perceived usefulness, both independently and in combination, served as significant positive mediators in the relationship between technology readiness and technology adoption. However, the direct relationship between technology readiness and technology adoption was not statistically significant, emphasizing the crucial mediating roles of perceived ease of use and perceived usefulness. These results highlighted the importance of strengthening technological infrastructure and incorporating digital skills training into accounting education programs to promote the effective adoption of artificial intelligence in the field.
Conclusion: University-led innovation can significantly enhance the knowledge, training, and adoption of artificial intelligence (AI) among accounting students. For accounting students to effectively embrace AI technology, the adoption process must first be initiated at the institutional level within educational organizations. Integrating AI technology into accounting curricula is essential to improve students’ perceptions of its use, usefulness, and adoption. From a practical standpoint, this study offers universities valuable insights into how perceived usefulness and perceived ease of use can drive AI technology adoption among accounting students. However, the success of this process hinges on students’ technological readiness and their positive perceptions of both perceived usefulness and perceived ease of use.

کلیدواژه‌ها [English]

• Technology Readiness
• Artificial Intelligence
• Technology Acceptance
• Perceived Usefulness
• Perceived Ease of Use

COPYRIGHTS 
© 2025 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)