فصلنامه علمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22061/tej.2026.11876.3205

چکیده

پیشینه و اهداف: با گسترش فناوری‌های دیجیتال و نقش فزاینده آن‌ها در فرایندهای یاددهی-یادگیری، آموزگاران نیازمند دانش و مهارت‌هایی هستند که بتوانند فناوری، محتوا و روش‌های تدریس را به‌طور مؤثر تلفیق کنند. یکی از ابعاد مهم این دانش، توانایی ارزشیابی برخط است که می‌تواند به بهبود فرآیند یادگیری دانش‌آموزان کمک کند و ازآنجا‌که دوره ابتدایی نخستین مواجهه دانش‌آموزان با آموزش رسمی است و تأثیر بسزایی بر رشد و یادگیری آنان دارد، برخورداری آموزگاران این دوره از دانش تیپک اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. در حال حاضر، ارزشیابی کیفی و توصیفی در مدارس ابتدایی رواج دارد و آموزگاران از ابزارها و روش‌های متنوعی استفاده می‌کنند. با گسترش فناوری اطلاعات، نیاز به ارزشیابی برخط در این مقطع بیش از گذشته احساس می‌شود، اما این شیوه ارزشیابی به‌ویژه در دوره ابتدایی، با چالش‌های متعددی همراه است. دشواری‌های ارزشیابی توصیفی در فضای دیجیتال، ضرورت ارتقای مهارت‌های ارزشیابی برخط آموزگاران را دوچندان می‌کند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش تحلیل وضعیت موجود دانش تیپک آموزگاران در تلفیق فناوری، محتوا و پداگوژی در تدریس و ارزشیابی برخط، و بررسی عوامل مؤثر بر این دانش و مهارت‌ها از بعد جمعیت شناختی بوده است.
روش‌ها‌: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و به‌صورت کمّی، غیر آزمایشی یا به عبارت دقیق­تر توصیفی است. از آنجاکه در این پژوهش، هدف پژوهشگر بررسی میزان دانش تلفیق فناوری و مهارت­های ارزشیابی برخط آموزگاران دوره ابتدایی و ارتباط آن با ویژگی­های جمعیت شناختی است؛ بنابراین می­توان روش این پژوهش را از نوع توصیفی دانست. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه آموزگاران دوره­ی ابتدایی شهر شاهین شهر استان اصفهان در سال تحصیلی1402-1401 بود که ۲۴۷ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای انجام این پژوهش، از پرسش‌نامه کوتاه‌شده­ دانش تیپک اشمیت و همکاران (2020) با آلفای کرونباخ 77/0 تا91/0 و پرسش‌نامه محقق ساخته­ مهارت ارزشیابی برخط آموزگاران استفاده شد.پایایی پرسش‌نامه­های کوتاه‌شده دانش تیپک و مهارت ارزشیابی برخط آموزگاران به‌ترتیب مقدار 964/0 و 949/0 محاسبه شد.
پرسش‌نامه‌های استاندارد در دو بخش دانش تیپک و مهارت‌های ارزشیابی برخط طراحی و بین آموزگاران دوره ابتدایی توزیع شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل یافته­ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. در سطح آمار توصیفی از فراوانی و درصد، میانگین و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از آزمون کالموگروف – اسمیرنف، آزمون t مستقل، تحلیل واریانس و آزمون حداقل تفاوت بین میانگین­ها استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزگاران ابتدایی از دانش تیپک نسبتاً بالایی برخوردارند و توانسته‌اند فناوری، محتوا و پداگوژی را به‌خوبی تلفیق کنند؛ اما در مهارت‌های ارزشیابی برخط، به‌ویژه در بخش‌هایی مانند ارزشیابی آغازین، همتایان و بازخوردهای عاطفی، با چالش‌هایی مواجه هستند. با این حال، در ارزشیابی تکالیف و ارتقای یادگیری عملکرد بهتری داشته‌اند. همچنین، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مانند تحصیلات، سابقه تدریس و تا حدی جنسیت بر میزان دانش تیپک و مهارت‌های ارزشیابی برخط آموزگاران تأثیرگذار بوده است
نتیجه‌گیری: این پژوهش به‌طور کلی نشان داد آموزگاران دوره ابتدایی با وجود تسلط مناسب به دانش تیپک، در استفاده از این دانش‌ها برای ارزشیابی برخط با چالش‌هایی مواجه هستند. این موضوع نشان می‌دهد دانش تیپک ارائه شده به آموزگاران دارای نقص در مهارت ارزشیابی؛ به خصوص ارزشیابی همتایان، و توجه به ارزشیابی حیطه عاطفی است. نیاز به آموزش‌های تخصصی و ارتقای مهارت‌های ارزشیابی برخط در بین آموزگاران احساس می‌شود. پیشنهاد می‌شود دوره‌های آموزشی ویژه برای آموزگاران در زمینه ارزشیابی برخط طراحی شود تا آن‌ها بتوانند از این ابزارها به‌طور مؤثرتر در فرآیند یاددهی-یادگیری استفاده کنند. همچنین، برگزاری کارگاه‌های تخصصی و ارائه راهکارهای عملی می‌تواند به بهبود مهارت‌های ارزشیابی برخط آموزگاران و در نتیجه ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری در مدارس ابتدایی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between TPACK and Online Assessment Skills and Demographic Characteristics of Primary School Teachers

نویسندگان [English]

  • Z. BaBaei
  • S.A. Azimi
  • Yasamin Abedini

Department of Education, Faculty of Education& Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: With the expansion of digital technologies and their increasing role in teaching and learning processes, teachers require knowledge and skills that enable them to effectively integrate technology, content, and pedagogy. An essential aspect of this knowledge is the ability to conduct online assessments, which can enhance students’ learning experiences and since the elementary school is the first time that students are exposed to formal education and has a significant impact on their growth and learning, it is doubly important for teachers of this age to have knowledge of TPACK. Currently, qualitative and descriptive assessment is prevalent in elementary schools, and teachers use a variety of tools and methods. With the development of information technology, the need for online assessment at this stage is felt more than ever, but this method of assessment, especially in the elementary school, is accompanied by numerous challenges. The difficulties of descriptive assessment in the digital space double the need to improve teachers' online assessment skills. The primary objective of this study was to analyze the current state of integrating technology, content, and pedagogical approaches in online teaching and assessment, as well as to investigate the demographic factors influencing these skills.
Methods: This research was applied in terms of purpose and quantitative, non-experimental or more precisely descriptive. Since in this research, the researchers' goal was to investigate the level of technology integration knowledge and online assessment skills of elementary school teachers and its relationship with demographic characteristics, the method of this research could be considered descriptive. The statistical population of this research comprised of teachers (male and female) of elementary schools in Shahin Shahr, Isfahan province, in the academic year 2022-2023 (507 people), of whom 247 took part. To conduct this research, the shortened TPACK Knowledge Questionnaire by Schmidt et al (2020) with a Cronbach's alpha of 0.77 to 0.91 and the researcher-made online teacher assessment skill questionnaire were used. The reliability of the shortened TPACK Knowledge Questionnaire and the online teacher assessment skill questionnaire was calculated as 0.964 and 0.949, respectively. Standard questionnaires were designed in two sections: TPACK knowledge and online assessment skills and distributed to elementary school teachers. After collecting data, the findings were analyzed at two levels of descriptive and inferential statistics. At the descriptive level, frequency and percentage, mean and standard deviation were used, and at the inferential level, Kolmogorov-Smirnov test, independent t-test, analysis of variance, and least difference between means test were used.
 
Findings: The results of the study showed that elementary teachers had relatively high knowledge of TPACK and were able to integrate technology, content, and pedagogy well; but they faced challenges in online assessment skills, especially in areas such as initial assessment, peers, and emotional feedback. However, they performed better in assessing assignments and promoting learning. Also, demographic characteristics such as education, teaching experience, and to some extent gender were influential on the level of TPACK knowledge and online assessment skills of teachers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • TPACK
  • Technological Pedagogical Content Knowledge
  • Online Assessment Skills
  • Primary School Teachers

COPYRIGHTS 
© 2025 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)  


نامه به سردبیر

سر دبیر نشریه فناوری آموزش، با تواضع انتشار نامه های واصله از نویسندگان و خوانندگان و بحث در سامانه نشریه را ظرف 3 ماه از تاریخ انتشار آنلاین مقاله در سامانه و یا قبل از انتشار چاپی نشریه، به منظور اصلاح و نظردهی امکان پذیر نموده است.، البته این شامل نقد در مورد تحقیقات اصلی مقاله نمی باشد.

توچه به موارد ذیل پیش از ارسال نامه به سردبیر لازم است در نظر گرفته شود:


[1]نامه هایی که شامل گزارش از آمار، واقعیت ها، تحقیقات یا نظریه ها هستند، لازم است همراه با منابع معتبر و مناسب باشند، اگرچه ارسال بیش از زمان 3 نامه توصیه نمی گردد

[2] نامه هایی که بجای انتقاد سازنده به ایده های تحقیق، مشتمل بر حملات شخصی به نویسنده باشند، توجه و چاپ نمی شود

[3] نامه ها نباید بیش از 300 کلمه باشد

[4] نویسندگان نامه لازم است در ابتدای نامه تمایل یا عدم تمایل خود را نسبت به چاپ نظریه ارسالی نسبت به یک مقاله خاص اعلام نمایند

[5] به نامه های ناشناس ترتیب اثر داده نمی شود

[6] شهر، کشور و محل سکونت نویسندگان نامه باید در نامه مشخص باشد.

[7] به منظور شفافیت بیشتر و محدودیت حجم نامه، ویرایش بر روی آن انجام می پذیرد.

CAPTCHA Image