نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سکینه شریفاتی ¹
• اسماعیل زارعی زوارکی ²
• حمیدرضا مقامی ¹
• علی دلاور ³
• فریبرز درتاج ⁴

¹ گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

² گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

³ گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

⁴ گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

پیشینه و اهداف: مشارکت به‌عنوان بخش ذاتی یادگیری مطرح شده است. علاوه بر این، مشارکت بر رضایت یادگیرنده و میزان ماندگاری، تأثیر مثبت می‌گذارد. مشارکت برخط، بستری را برای یادگیرندگان فراهم می‌کند تا با همسالان و مربیان خود، فرصت‌هایی برای همکاری ایجاد کند و دسترسی به منابع و بستری برای به اشتراک گذاشتن دستاوردهای تحصیلی، مشارکت تحصیلی و اشتیاق دانشجویان را افزایش دهد. ازاین‌رو، مشارکت دانشجویان در یادگیری برخط باید بیشتر موردمطالعه قرار گیرد تا اثرات آن بر میزان یادگیری مشخص شود. درنتیجه بررسی الگوها و مدل‏های طراحی آموزشی با رویکرد سیستمی‌، مشخص شد که اغلب الگوهای طراحی آموزشی، روش‌های انعطاف‌ناپذیری را به دلیل پیش‏فرض یکسان بودن رویکردهای یادگیری در یادگیرندگان تجویز می‌‌‌کنند. ما نیازمند طراحی و اعتباریابی الگوهای منعطفی هستیم که با توجه به شرایط خاص در حیطه‌های خاص و با تمرکز بر بهبود عملکرد، مورد بهره‌وری خاص قرار بگیرند. شکافی که در تحقیقات گذشته وجود دارد آن است که به طراحی و اعتباریابی الگوی مشارکت برخط پرداخته نشده است. مؤلفه‌های این الگو از چه عناصری تشکیل شده است؟ بنابراین پژوهش حاضر با روش کیفی به دنبال این است تا ابتدا الگوی مشارکت برخط را طراحی و اعتباریابی کند. با این روش در این پژوهش محقق طراحی الگوی مشارکتی برخط را موردبررسی قرار می‌دهد؛ ازاین‌رو این تحقیق می‌تواند هم زمینة تجربی و هم زمینة نظری در زمینه الگوی مشارکت برخط را فراهم سازد. هدف تحقیق حاضر طراحی و اعتبار یابی الگوی مشارکت برخط بود.
روش‌ها‌: به‌منظور شناسایی عناصر و مؤلفه‌های الگوی مشارکت برخط برای دانشجویان از روش تحقیق کیفی در دو گام استفاده شد؛ که عبارتند از: ۱- سنتز پژوهی ۲- مصاحبه با متخصصان.
با استفاده از کلمات کلیدی «یادگیری مشارکتی»، «مشارکت برخط»، «الگوی مشارکت برخط» در پایگاه‌های اسکوپوس، ساینس دایرکت، پروکوئست، اریک، اشپرینگر و گوگل اسکالر در بازه زمانی 20۱۸ تا 20۲۴ انجام شد. پس‌ازآن با اعمال معیارهای نهایی ۱۶ مقاله به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش مصاحبه کیفی جامعه آماری شامل استادان و دانشجویان رشته تکنولوژی آموزشی در دانشگاه دولتی بود. معیار ورود به مطالعه، دارابودن مدرک دکتری تکنولوژی آموزشی و داشتن حداقل 2 سال سابقه تدریس در محیط یادگیری برخط بود. روش نمونه‌گیری هدفمند بود که با ۲۰ نفر از استادان و دانشجویان رشته تکنولوژی آموزشی در دانشگاه دولتی مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی استفاده شد.
یافته‌ها: نتیجه تحقیق نشان داد با بررسی تحقیقات گذشته و دیدگاه متخصصان ۱۳ مؤلفه شامل اهداف، نظریه‌های یادگیری، راهبردهای آموزشی و یادگیری، اجتماع کاوشگرانه، جنبه‌های عصب‌شناختی، انواع حضور، تعامل، توالی محتوا، نوع محتوا، زیرساخت، ارزشیابی، چالش‌ها و فرصت‌ها برای الگوی مشارکت برخط استخراج شد. همچنین نتیجه تحقیق نشان داد که متخصصان، میزان اعتبار الگوی مشارکت برخط را مناسب ارزیابی کرده‌اند و الگوی مشارکت برخط برای دانشجویان از اعتبار درونی برخوردار است.
نتیجه‌گیری: به‌طور خلاصه، این بررسی سنتزپژوهی در خصوص شناسایی مؤلفه‌های مشارکت برخط در آموزش عالی و ارائه الگویی مفهومی و عملیاتی، روایت دوگانه‌ای را در این خصوص نشان می‌دهد. از یک سو، ظرفیت‌های دگرگون‌کننده ( از یادگیری شخصی‌سازی‌شده گرفته تا روش‌های آموزشی نوآورانه) نوید قابل‌توجهی برای بهبود مشارکت در بین استادان و دانشجویان دوره‌های آموزشی برخط ارائه می‌دهند. درنتیجه انجام این پژوهش، می‌توان گفت که خوب است از الگوی آموزشی ارائه‌شده این در سنتزپژوهی، به‌عنوان چارچوبی مؤثر برای افزایش انگیزه و پیشرفت دانشجویان و استادان دوره‌های آموزشی برخط، جهت مشارکت و تعامل بیشتر، استفاده شود. علاوه بر این، جهت معرفی فناوری‌ها، ابزارها و راهبردهای افزایش مشارکت به استادان و دانشجویان، باید برنامه‌هایی آموزشی ارائه شود که در افزایش موفقیت آن‌ها در این زمینه، مفید خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

• طراحی
• مشارکت
• برخط
• مشارکت برخط

موضوعات

• آموزش الکترونیکی- مجازی

عنوان مقاله [English]

Design and Validation of an Online Participation Model in Higher Education

نویسندگان [English]

• S. Sharifati ¹
• Esmaeil Zaraii Zavaraki ²
• H. R. Maghami ¹
• A. Delavar ³
• F. Dortaj ⁴

¹ Department of Educational Technology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

² Department of Educational Technology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

³ Department of Assessment and Measurement, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

⁴ Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: Participation has been proposed as an intrinsic part of learning. In addition, participation has a positive impact on learner satisfaction and retention. Online participation provides a platform for learners to interact with their peers and instructors. When used effectively, online participation can increase student engagement and motivation by creating opportunities for collaboration, access to resources, and a platform for sharing academic achievements. Therefore, student participation in online learning should be further studied to determine its effects on student learning. The value of the traditional classroom environment is to engage. As a result, examining instructional design patterns and models with a systems approach, after examining instructional design patterns and models with a systems approach, it was found that most instructional design patterns prescribe inflexible methods due to the assumption that learners have identical learning approaches. We need to design and validate flexible models that are specifically productive based on specific conditions in specific areas and focus on performance improvement. The gap that exists in the past research is that the design and validation of the online participation model has not been addressed. What are the components of this pattern? Therefore, the present study sought to design and validate the online participation model with a qualitative method. With this method, in this research, the researcher examined the design of the online participatory model; therefore, this research can provide both empirical and theoretical background in the field of online participation model. The purpose of this research was to design and validate the online participation model.
Methods: In this research, in order to identify the elements and components of the online participation model for students, a qualitative research method was used in two steps. which include: 1-research synthesis 2-interview with experts. Using the keywords "collaborative learning", "online participation", "online participation model" in the Scopus Science Direct, ProQuest, Eric, Springer and Google Scholar databases in the period from 2018 to 2024; then by applying the final criteria, 16 articles were selected as samples. In the qualitative interview section, in this section, the statistical population included professors and students in the field of educational technology in a state university. The inclusion criteria for the study included having a PhD in educational technology and having at least 5 years of teaching experience in an online learning environment. The sampling method was purposive and a semi-structured interview was conducted with 20 professors and students of the field of educational technology in the state university. Inductive qualitative content analysis method was used for data analysis.
Findings: The result of the research showed that by examining the past research and the experts' point of view, there were 13 components including goals, learning theories, teaching and learning strategies, exploratory community, neurocognitive aspects, types of presence, interaction, content sequence, content type, infrastructure, evaluation, challenges and opportunities. The results of the research also showed that experts assessed the validity of the online participation model appropriately and that the online participation model had internal validity for students.
Conclusion: In summary, this review of research synthesis on identifying the components of online engagement in higher education and providing a conceptual and operational model reveals a dual narrative in this regard. On the one hand, transformative capacities—from personalized learning to innovative teaching methods—offer considerable promise for improving engagement among faculty and students in online courses. As a result of this research, it can be concluded that the instructional model presented in this synthesis study can be used as an effective framework to increase the motivation and progress of students and professors in online instructional courses for greater participation and interaction. In addition, instructional programs should be provided to introduce technologies, tools, and strategies for increasing participation to professors and students, which would be useful in increasing their success in this field.

کلیدواژه‌ها [English]

• Design
• Participation
• Online
• Participation Online

COPYRIGHTS 
© 2025 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)