فصلنامه علمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.22061/tej.2026.11943.3210

چکیده

پیشینه و اهداف: با گسترش هوش مصنوعی در آموزش، ابزارهای تعاملی مانند «رپلیکا» به‌عنوان یک راهکار نوین برای بهبود مهارت‌های زبانی موردتوجه قرار گرفته‌اند. این ابزارها با فراهم‌ساختن فرصت‌هایی برای مکالمه تعاملی و شخصی‌سازی تجربه یادگیری، می‌توانند به تقویت مهارت‌های گفتاری و شنیداری و افزایش اعتمادبه‌نفس یادگیرندگان کمک کنند. علاوه بر این، نقش هوش مصنوعی در ایجاد فضایی امن، منعطف و بدون قضاوت برای تمرین زبان، به‌ویژه برای فراگیرانی که در تعاملات زبانی سنتی با اضطراب یا محدودیت مواجهند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر به بررسی تجربیات زیسته استادان دانشگاه فرهنگیان از مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا پرداخته است.
 روش‌ها‌: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد و هدف آن، درک عمیق از تجربیات زیسته استادان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان از مکالمه تعاملی به زبان انگلیسی با هوش مصنوعی رپلیکا بود. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۴ نفر از اعضای هیئت‌علمی بودند که به مدت پنج ماه، روزانه به‌طور میانگین نیم ساعت از رپلیکا برای تمرین مکالمه انگلیسی استفاده کرده بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، هرکدام به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه، گردآوری شد. تحلیل داده‌ها براساس مراحل هفت‌گانه روش کلایزی انجام گرفت. برای ارتقای اعتبار و قابلیت اعتماد، از بازبینی مشارکت‌کنندگان، مستندسازی کامل مراحل پژوهش، و ارزیابی دو متخصص در حوزه‌های روش‌شناسی کیفی و آموزش زبان استفاده شد. همچنین، با انتخاب مشارکت‌کنندگانی از رشته‌ها و سوابق تدریس متنوع، قابلیت انتقال‌پذیری یافته‌ها تقویت شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که تجربیات زیسته اساتید دانشگاه فرهنگیان از مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا در پنج مقوله اصلی طبقه‌بندی می‌شود. شبیه‌سازی و بهینه‌سازی یادگیری (یادگیری شخصی‌سازی‌شده، پردازش مفاهیم پیچیده، توسعه مهارت‌های زبانی، بازخورد تبیین­پذیر)، غنی‌سازی روان‌شناختی (خودتنظیمی، حمایت شناختی، حمایت هیجانی - اجتماعی)، اعتماد (خود افشایی، انسان‌انگاری)، دسترسی و تسهیل یادگیری (دسترسی گسترده، پشتیبان آموزشی، عدالت آموزشی، تسهیل تعاملات و بحث‌های آموزشی و محیط یادگیری چندرسانه‌ای و تعاملی) و ملاحظات و چالش‌ها (حریم خصوصی و امنیت، وابستگی بیش از حد، چالش‌های پردازش زبانی، محدودیت‌های اطلاعاتی، بی‌توجهی به تفاوت‌های فردی و فرهنگی، مشکلات فنی) شناسایی شدند.
نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا می‌تواند به‌عنوان ابزاری نوین در فرایند یادگیری و توسعه مهارت‌های زبانی مورداستفاده قرار گیرد. این فناوری با فراهم‌کردن یادگیری شخصی‌سازی‌شده و حمایت شناختی و عاطفی، می‌تواند به بهبود خودتنظیمی یادگیرندگان کمک کند. بااین‌حال، چالش‌هایی مانند مسائل مربوط به حریم خصوصی، وابستگی بیش از حد و محدودیت‌های پردازش زبانی، استفاده گسترده از آن را با موانعی مواجه می‌سازد. به‌منظور بهره‌گیری بهینه از این فناوری، پیشنهاد می‌شود راهبردهایی همچون استفاده از سناریوهای متنوع و تنظیم اهداف یادگیری مشخص، تمرکز بر بازخورد و اصلاح خطاها، بهره‌گیری از فعالیت‌های چالشی مانند معماها و چالش‌های شناختی، تهیه برنامه زمانی منظم برای مکالمه مستمر، و بررسی استراتژی‌های یادگیری قبل از استفاده می­تواند مفید باشد. رعایت این اصول از سوی یادگیرنده می‌تواند به افزایش اثربخشی این فناوری در یادگیری زبان و توسعه مهارت‌های شناختی کمک کند. همچنین، انجام پژوهش‌های بیشتری برای بررسی تأثیرات بلندمدت این فناوری بر فرایند یادگیری و تعاملات آموزشی ضروری به نظر می‌رسد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Phenomenology of Faculty Members' Lived Experiences at Farhangian University with Interactive Conversations using "Replica" Artificial Intelligence

نویسنده [English]

  • A. Allahkarami

Department of educational sciences, Farhangian University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: With the expansion of artificial intelligence in education, interactive tools such as "Replika" have gained attention as an innovative solution for enhancing language skills. These tools, by providing opportunities for interactive conversation and personalizing the learning experience, can help strengthen speaking and listening skills and boost learners' confidence. Furthermore, the role of artificial intelligence in creating a safe, flexible, and non-judgmental environment for language practice is of particular significance, especially for learners who experience anxiety or limitations in traditional language interactions. This study explored the lived experiences of faculty members at Farhangian University regarding their interactive conversations with the artificial intelligence tool, Replika.
Methods: This qualitative study employed a descriptive phenomenological approach to deeply explore the lived experiences of faculty members at Farhangian University in Kurdistan province regarding their interactive English conversations with the artificial intelligence application Replika. Fourteen faculty members who had practiced English conversation with Replika for an average of 30 minutes daily over a five-month period participated in the study. Purposeful sampling with maximum variation was used. Data were collected through semi-structured interviews, each lasting 30 to 40 minutes. Data analysis followed Colaizzi’s seven-step method. To enhance the credibility and trustworthiness of the findings, member checking, comprehensive documentation of the research process, and evaluation by two experts in qualitative methodology and language education were used. Moreover, the transferability of the findings was strengthened by including participants from diverse academic disciplines and teaching backgrounds
Findings: Data analysis revealed that the lived experiences of Farhangian University faculty members with interactive conversation using the AI Replica were categorized into five main themes: Learning Simulation and Optimization (personalized learning, processing complex concepts, language skill development, explanatory feedback), Psychological Enrichment (self-regulation, cognitive support, socio-emotional support), Trust (self-disclosure, anthropomorphism), Accessibility and Learning Facilitation (widespread access, educational support, personalized learning, educational equity, facilitation of interactions and educational discussions, multimedia and interactive learning environment), and Considerations and Challenges (privacy and security, over-reliance, language processing challenges, information limitations, disregard for individual and cultural differences, technical problems).
Conclusion: The research findings indicated that interactive conversation with AI Replica can serve as an innovative tool in the learning process and language skill development. This technology, by providing personalized learning and cognitive and emotional support, can help improve learners' self-regulation. However, challenges such as privacy issues, over-reliance, and language processing limitations present barriers to its widespread use. To optimize the use of this technology, it is suggested that strategies such as using diverse scenarios, setting clear learning goals, focusing on feedback and error correction, utilizing challenging activities like puzzles and cognitive challenges, establishing a regular schedule for continuous conversation, and reviewing learning strategies before use could be beneficial. Adherence to these principles by learners can enhance the effectiveness of this technology in language learning and cognitive skill development. Additionally, further research is necessary to investigate the long-term impacts of this technology on the learning process and educational interactions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phenomenology
  • Lived experiences
  • Interactive conversation
  • Replica
  • Artificial Intelligence
  • Farhangian University

COPYRIGHTS 
© 2025 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)  

doi:10.2478/jolace-2023-0022.
doi:10.1016/j.tbench.2023.100115.
doi:10.1109/ACCESS.2020.2988510.
[15] Kim N. Chatbots and language learning: effects of the use of AI chatbots for EFL learning. Chișinău: Eliva Press; 2020.
doi:10.5944/openpraxis.12.1.1063.
doi:10.17718/tojde.1137122.
doi:10.21449/ijate.1369290.
doi:10.5539/elt.v14n11p9.
doi:10.1016/j.chb.2007.04.004.
doi:10.1016/j.chb.2015.02.026.
doi:10.26858/ijole.v4i2.10672.
doi:10.1016/j.ijhcs.2021.102601.
doi:10.1016/j.chb.2022.107600.
doi:10.1177/00336882231162868.
doi: 10.1017/S0958344024000168.
doi: 10.1108/mip-08-2023-0388.
doi: 10.1177/00336882211067054.
doi: 10.1016/j.knosys.2008.09.001.
[49] Zakos J, Capper L. CLIVE–an artificially intelligent chat robot for conversational language practice. In: Artificial Intelligence: Theories, Models and Applications: 5th Hellenic Conference on AI, SETN 2008, Syros, Greece, October 2-4, 2008. Proceedings 5. Springer Berlin Heidelberg; 2008. p. 437-442.
doi: 10.1016/j.chb.2015.02.026.
doi: 10.37497/rev.artif.intell.educ.v4i00.15.
doi: 10.1017/S0958344022000039.
doi: 10.1080/10447318.2024.2446502.
doi: 10.12973/eu-jer.11.3.1865.
doi: 10.1080/10494820.2023.2282112.
doi: 10.1057/s41599-024-02646-w.
doi: 10.3389/fpsyg.2022.953482.
doi: 10.1080/10494820.2020.1833043.

نامه به سردبیر

سر دبیر نشریه فناوری آموزش، با تواضع انتشار نامه های واصله از نویسندگان و خوانندگان و بحث در سامانه نشریه را ظرف 3 ماه از تاریخ انتشار آنلاین مقاله در سامانه و یا قبل از انتشار چاپی نشریه، به منظور اصلاح و نظردهی امکان پذیر نموده است.، البته این شامل نقد در مورد تحقیقات اصلی مقاله نمی باشد.

توچه به موارد ذیل پیش از ارسال نامه به سردبیر لازم است در نظر گرفته شود:


[1]نامه هایی که شامل گزارش از آمار، واقعیت ها، تحقیقات یا نظریه ها هستند، لازم است همراه با منابع معتبر و مناسب باشند، اگرچه ارسال بیش از زمان 3 نامه توصیه نمی گردد

[2] نامه هایی که بجای انتقاد سازنده به ایده های تحقیق، مشتمل بر حملات شخصی به نویسنده باشند، توجه و چاپ نمی شود

[3] نامه ها نباید بیش از 300 کلمه باشد

[4] نویسندگان نامه لازم است در ابتدای نامه تمایل یا عدم تمایل خود را نسبت به چاپ نظریه ارسالی نسبت به یک مقاله خاص اعلام نمایند

[5] به نامه های ناشناس ترتیب اثر داده نمی شود

[6] شهر، کشور و محل سکونت نویسندگان نامه باید در نامه مشخص باشد.

[7] به منظور شفافیت بیشتر و محدودیت حجم نامه، ویرایش بر روی آن انجام می پذیرد.

CAPTCHA Image