نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• کاظم حسنی

هیات علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

پیشینه و اهداف: فرصت‌های یادگیری آنلاین در سال‌های اخیر به سرعت در آموزش افزایش یافته و آموزش آنلاین به بخش جدایی‌ناپذیر آموزش تبدیل شده است. این شیوه آموزشی، فرصت‌های بی‌نظیری را برای دسترسی به دانش و مهارت‌ها فراهم آورده است؛ با این حال، چالش‌های خاص خود را نیز دارد. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، اطمینان از “رفاه کلاس” در این محیط‌های مجازی است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف اعتباریابی مولفه‌های رفاه کلاس در محیط آموزش آنلاین انجام شد.

روش‌ها‌: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- زمینه‌یابی است که در قالب مدل معادلات ساختاری انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان مریوان (از استان کردستان) در سال تحصیلی 1403- 1402 تشکیل داده است. برای تعیین حجم نمونه از جدول کرجسی و مورگان (1970) استفاده شد. براساس این جدول، از جامعه آماری 2167 نفری دانش‌آموزان متوسطه دوم شهرستان مریوان، 326 نقر به‏ عنوان نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش از روش نمونه‏‌گیری خوشه‌ای مرحله‌‏ای استفاده شد. بدین ترتیب در گام اول در شهر مریوان، شش مدرسه (شاهد، امیر کبیر، فرزانگان، احمدی روشن، قدس، تیزهوشان) شهر برده رشه دو مدرسه (مردوخی و صائب) و شهر کانی دینار دو مدرسه (شهید مطهری و نخبگان) انتخاب شدند.. سپس در هر مدرسه، 3 کلاس و در هر کلاس به‏صورت تصادفی منظم از روی لیست حضور و غیاب دانش‌آموزان 11 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب و با توزیع پرسشنامه به‏ صورت حضوری در بین دانش‌‏آموزان داده‌های لازم گردآوری شد. برای گردآوری داده‏‌ها از پرسشنامه رفاه کلاس (Xiao & et al., 2023) استفاده شد. تحلیل داده‌‏های پژوهش با استفاده از روش‌‏های آمار توصیفی (میانگین و انحراف‏معیار)، و مدل‏یابی معادلات ساختاری با نرم‏افزارهای SPSS26 و Smart-PLS انجام شد.

یافته‌ها: براساس نتایج این پژوهش، مدل پیشنهادی روابط علّی بین متغیرهای پژوهش، از برازش قابل قبولی برخوردار بود و متغیرهای پیش بین مدل، توانستند 58/0 درصد از واریانس رفاه کلاس را تبیین کنند. نتایج نشان داد که تعامل معلم - دانش‌آموز، غنای صدا، لذت صوتی، سهولت درک شده و سودمندی درک شده به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای رفاه کلاس درس دانش‌آموزان را بهبود می‌بخشند، به ‏طوری‏که این متغیرها رفاه کلاس را به شکل مثبت و معنا‌داری پیش‌بینی کردند (05/0>P). همچنین، به ‏ترتیب بالاترین و پایین‌‏ترین توان تبیین برای رفاه کلاسی مربوط به تعامل معلم-دانش‌آموز (372/0=β) و سودمندی ادراک شده (002/0=β) بود.

نتیجه‌گیری: بیافته‌ها نشان دادند که رفاه کلاس مفهومی چندوجهی است و در تعامل بین عوامل روان‌شناختی، فناورانه و محیطی شکل می‌گیرد. کیفیت رابطه معلم و دانش‌آموز، به‌همراه غنای و دل‌انگیزی تجربه صوتی در کلاس مجازی، بنیان عاطفی امنیت، انگیزش و رضایت یادگیرندگان را فراهم می‌سازد و نقش واسط میان شناخت (سهولت و سودمندی درک‌شده) و هیجان‌های مثبت تحصیلی دارد. بنابراین، رفاه کلاسی نتیجه هم‌افزایی میان روابط انسانی و کیفیت طراحی رسانه‌ای در نظام آموزش آنلاین است و بیانگر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد عاطفی، شناختی و ارتباطی در سیاست‌های آموزشی دیجیتال ایران می‌باشد. بنابراین، نتایج حاصل از این پژوهش، راهکارهای کاربردی مهمی برای مسئولان و برنامه‏ریزان حوزه تعلیم و تربیت دارد تا با مداخله‌های به موقع و مناسب در راستای برنامه‌ریزی دوره‌های آموزش آنلاین بدو خدمت و ضمن خدمت معلمان در ارتباط با (تعامل معلم - دانش‌آموز، غنای صدا، لذت صوتی، سهولت درک شده و سودمندی درک شده)، موجبات افزایش تعامل معلم- دانش‌آموز را در یک محیط آنلاین انگیزه‌بخش، فعال و اثربخش فراهم آورند.

کلیدواژه‌ها

• رفاه کلاس
• آموزش آنلاین
• تعامل معلم دانش‌آموز

موضوعات

• آموزش الکترونیکی- مجازی

عنوان مقاله [English]

Validation of classroom well-being components in The online Distance learning environment Using Sstructural equation modeling

نویسنده [English]

• kazem hassani

Faculty of Payame Noor University

چکیده [English]

Background and Objectives: Online learning opportunities have rapidly increased in education in recent years, and online education has become an integral part of education This educational approach has provided unique opportunities for accessing knowledge and skills. However, it also has its own challenges. One of the most important of these challenges is ensuring "classroom well-being" in these virtual environments. Therefore, the present study aimed to validate the components of classroom well-being in an online learning environment.

Methods: The research is applied in terms of purpose and descriptive-exploratory in terms of method, and was conducted in the form of a structural equation model. The statistical population of the study consisted of all students studying in the second level of secondary education in Marivan city (Kurdistan province) in the academic year 1402-1403. Krejci and Morgan (1970) table was used to determine the sample size. Based on this table, from the statistical population of 2,167 high school students in Marivan city, 326 students were selected as a sample. In this study, the staged cluster sampling method was used. Thus, in the first step, six schools were selected in the city of Marivan (Shahed, Amir Kabir, Farzanegan, Ahmadi Roshan, Qods, Tizhoshan), two schools in the city of Barda Rashe (Mardukhi and Saeb), and two schools in the city of Kani Dinar (Shahid Motahari and Nakhbegan). Then, in each school, 3 classes, and in each class, 11 students were selected as a sample at regular random from the student attendance list, and the necessary data were collected by distributing questionnaires in person among the students. The classroom well-being questionnaire (Xiao & et al., 2023) was used to collect data. Research data analysis was performed using descriptive statistics methods (mean and standard deviation), and structural equation modeling was performed using SPSS26 and Smart-PLS software.

Findings: Based on the results of this study, the proposed model of causal relationships between research variables had an acceptable fit, and the model's predictor variables were able to explain 0.58 percent of the variance in class well-being. The results showed that teacher-student interaction, sound richness, sound enjoyment, perceived ease, and perceived usefulness significantly improved students' classroom well-being, such that these variables predicted classroom well-being positively and significantly (P<0.05). Also, the highest and lowest explanatory power for classroom well-being was related to teacher-student interaction (β=0.372) and perceived usefulness (β=0.002), respectively.

Conclusion: TThe findings showed that classroom well-being is a multifaceted concept and is shaped by the interaction between psychological, technological, and environmental factors. The quality of the teacher-student relationship, along with the richness and pleasantness of the auditory experience in the virtual classroom, provides the emotional foundation for learners' security, motivation, and satisfaction, serving as a mediator between cognition (perceived ease and usefulness) and positive academic emotions . Therefore, the results of this study provide important practical strategies for education officials and planners to, through timely and appropriate interventions, design pre‑service and in‑service online training programs for teachers focusing on teacher–student interaction, audio richness, aural delight, perceived ease of use, and perceived usefulness—thereby fostering greater teacher–student interaction within a motivating, active, and effective online learning environment.

کلیدواژه‌ها [English]

• classroom well-being
• online educational
• teacher-student interaction