نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سونیا انور ¹
• محمدرضا دوستی زاده ¹
• اشتفان پیاسکی ²
• محمد حاجی امینی ¹
• محمدحسین حدادی ¹

¹ گروه زبان و ادبیات آلمانی، دانشکده زبان‌ها‌ و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² گروه علوم اجتماعی، دانشکده پلیس، دانشگاه مدیریت عمومی نورد راین-وستفالیه، نورد راین-وستفالیه، آلمان

چکیده

پیشینه و اهداف: با رشد سریع فناوری‌های دیجیتال و تأثیر پاندمی کرونا بر آموزش حضوری، ابزارهای مشارکت‌گرا به‌عنوان یکی از روش‌های نوین برای بهبود تعاملات آموزشی در آموزش‌عالی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این ابزارها امکان یادگیری فعال، افزایش مشارکت دانشجویان، تسهیل ارتباطات و انعطاف‌پذیری در آموزش را فراهم می‌کنند. بااین‌حال، چالش‌هایی نظیر موانع فنی، ضعف زیرساخت‌های ارتباطی، کاهش تعاملات انسانی و دشواری نظارت بر یادگیری دانشجویان همچنان به‌عنوان دغدغه‌های اصلی باقی مانده‌اند. تاکنون پژوهش‌های اندکی به بررسی تجربۀ زیستی استادان در استفاده از این ابزارها پرداخته‌اند. هدف این پژوهش، بررسی تجربۀ استادان زبان آلمانی در دانشگاه‌های ایران و آلمان از ابزارهای مشارکت‌گرا، شناسایی مزایا و معایب آن‌ها، تحلیل چالش‌های موجود، ارائۀ راهکارهای بهینه، بررسی تأثیر این ابزارها بر برنامۀ درسی و توسعۀ دانش حرفه‌ای است. این مطالعه همچنین به مقایسۀ دیدگاه‌های استادان ایرانی و آلمانی دربارۀ فرصت‌ها و محدودیت‌های استفاده از این فناوری‌ها پرداخته است.
روش‌ها‌: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی انجام شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای استادان ایرانی و پرسش‌نامه‌های باز برای استادان آلمانی گردآوری شد. جامعۀ پژوهش شامل ۱۳ استاد دانشگاه (۶ استاد آلمانی و ۷ استاد ایرانی) بود که به‌صورت هدفمند و براساس معیارهایی مانند حداقل سه سال سابقۀ تدریس و تجربۀ استفاده از ابزارهای مشارکتی انتخاب شدند. داده‌ها با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA 2022 بررسی شد. در فرایند تحلیل، ۸۹۲ کد اولیه شناسایی شد که در قالب چهار طبقۀ اصلی شامل استفاده از ابزارهای مشارکت‌گرا در تدریس، توسعۀ دانش حرفه‌ای استادان، تدوین و به‌روزرسانی برنامۀ درسی و مقایسۀ ایران و آلمان سازمان‌دهی شد. برای افزایش اعتبار پژوهش، از تکنیک بازبینی مشارکت‌کنندگان، هم‌سنجی با منابع پژوهشی و تحلیل‌های هم‌زمان استفاده شد.
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که استفاده از ابزارهای مشارکت‌گرا، مزایایی همچون افزایش تعامل و همکاری دانشجویان، بهبود کیفیت آموزش، تسهیل ارزیابی‌های آموزشی، انعطاف‌پذیری در تدریس، صرفه‌جویی در زمان و هزینه و بهبود سازمان‌دهی محتوای درسی را به همراه دارد. بااین‌حال، معایبی نیز گزارش شد که شامل کاهش تعامل چهره‌به‌چهره، دشواری نظارت بر میزان یادگیری دانشجویان، معتبرنبودن برخی ارزیابی‌های برخط، افزایش بارکاری استادان و خستگی ناشی از تدریس مجازی بود. همچنین، چالش‌های متعددی در استفاده از این ابزارها شناسایی شد که در پنج دسته چالش‌های فنی و زیرساختی، چالش‌های مشارکت و تعامل، چالش‌های انسانی و روانی، چالش‌های آموزشی و تدریسی و چالش‌های مدیریتی و سازمانی طبقه‌بندی شدند. برخی از مهم‌ترین این چالش‌ها عبارت‌اند از: ناپایداری اینترنت، عدم آشنایی کافی برخی استادان با فناوری‌های دیجیتال، کاهش ارتباطات غیرکلامی، عدم همراهی دانشگاه‌ها در تأمین زیرساخت‌های موردنیاز و دشواری ارزیابی‌های دقیق در محیط‌های برخط.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که برای بهره‌گیری بهینه از ابزارهای مشارکت‌گرا، باید برنامه‌های آموزشی هدفمندی برای توسعۀ مهارت‌های دیجیتال استادان طراحی شود. بهبود زیرساخت‌های فناورانه، برگزاری دوره‌های ضمن‌خدمت، تدوین برنامه‌های درسی منعطف و استفاده از روش‌های ترکیبی (حضوری و برخط)، از جمله اقدامات کلیدی برای ارتقای کیفیت آموزش مجازی است. همچنین، بررسی‌های تطبیقی بین ایران و آلمان نشان داد که استادان ایرانی مهارت بیشتری در استفاده از ابزارهای دیجیتال دارند؛ اما با چالش‌های بیشتری در زیرساخت‌های فنی مواجه‌اند، درحالی‌که استادان آلمانی بر حمایت‌های سازمانی و مدیریت یکپارچۀ فناوری‌های آموزشی تأکید بیشتری داشتند. در نهایت، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که همکاری‌های بین‌المللی، به‌ویژه بین دانشگاه‌های ایران و آلمان، می‌تواند به تبادل تجربیات، توسعۀ روش‌های تدریس نوآورانه و بهبود آموزش برخط کمک کند. ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی و دانشگاه‌ها برای کاهش چالش‌های شناسایی‌شده، سرمایه‌گذاری بیشتری در زیرساخت‌ها، طراحی برنامه‌های آموزشی پیشرفته و حمایت از استادان در استفاده از فناوری‌های جدید انجام دهند.

کلیدواژه‌ها

• آموزش مجازی
• ابزارهای مشارکت‌گرا
• دروس آنلاین زبان آلمانی
• چالش‌ها و راهکارها
• تدوین برنامه درسی

موضوعات

• آموزش الکترونیکی

عنوان مقاله [English]

Exploring lived experiences of German language professors in utilizing participatory tools in online and in-person education

نویسندگان [English]

• S. Anwar ¹
• M. Dousti Zadeh ¹
• S. Piasecki ²
• M. Hajiamini ¹
• M. Haddadi ¹

¹ The German Language and Literature Department, Faculty of Foreign Languages and Literatures, University of Tehran, Tehran, Iran

² Department of Social Sciences, Faculty of Police, University of Public Administration North Rhine-Westphalia (Hochschule für öffentliche Verwaltung NRW), North Rhine-Westphalia, Germany

چکیده [English]

Background and Objectives: With the rapid advancement of digital technologies and the impact of the COVID-19 pandemic on in-person education, participatory tools have emerged as an innovative approach to enhancing educational interactions in higher education. These tools promote active learning, increase student engagement, facilitate communication, and provide greater flexibility in teaching. However, their implementation presents challenges such as technical constraints, weak communication infrastructure, reduced human interactions, and difficulties in monitoring student learning progress. Despite the growing importance of participatory tools, there remains a lack of comprehensive understanding regarding their effects on teaching and learning processes, faculty experiences, and the need for curriculum revision. This study aims to explore the lived experiences of German language instructors in Iranian and German universities, analyzing the impact of participatory tools on teaching quality, identifying challenges and limitations, proposing optimal strategies, and assessing the necessity of faculty professional development and curriculum adaptation to digital environments. Additionally, this research compares the perspectives of Iranian and German instructors regarding the opportunities and constraints of these technologies.
Methods: This qualitative phenomenological study employed semi-structured interviews for Iranian instructors and open-ended questionnaires for German instructors. The research participants comprised 13 university professors (six from Germany and seven from Iran) who were selected through purposive sampling based on criteria such as a minimum of three years of teaching experience and prior engagement with participatory tools. Data were collected using snowball sampling and analyzed using thematic analysis via MAXQDA 2022. The analysis process involved 892 open codes, categorized into four main themes: (1) the use of participatory tools in teaching, (2) faculty professional development, (3) curriculum revision and adaptation, and (4) a comparative analysis of Iran and Germany. To enhance research validity, techniques such as participant validation, source triangulation, and simultaneous data analysis were employed.
Findings: The findings revealed that participatory tools offer multiple advantages, including enhanced student engagement, improved instructional quality, facilitated assessment methods, greater flexibility in teaching, time and cost efficiency, and better organization of educational content. However, several disadvantages were also identified, such as the reduction of face-to-face interactions, challenges in monitoring student engagement, the questionable reliability of online assessments, increased workload for instructors, and digital fatigue. Furthermore, five major categories of challenges in using participatory tools were identified: (1) technical and infrastructural constraints, (2) limitations in student participation and interaction, (3) psychological and human factors, (4) pedagogical and instructional challenges, and (5) managerial and organizational barriers. Key issues included unstable internet connections, inadequate faculty training in digital tools, reduced non-verbal communication, lack of institutional support for digital infrastructure, and difficulties in conducting accurate assessments in online environments.
Conclusion: The study underscores the need for structured training programs to enhance faculty digital competencies. Investments in technological infrastructure, professional development initiatives, curriculum flexibility, and hybrid teaching approaches (combining online and in-person methods) are essential for optimizing participatory tools in education. A comparative analysis between Iran and Germany revealed that Iranian instructors demonstrated higher proficiency in using digital tools but faced greater infrastructural challenges, whereas German instructors emphasized the necessity of institutional support and centralized technology management. Ultimately, this research highlights that international academic collaboration, particularly between Iranian and German universities, can facilitate knowledge exchange, pedagogical innovation, and the enhancement of online learning experiences. Therefore, it is recommended that educational policymakers and universities address the identified challenges by expanding infrastructure, developing advanced training programs, and supporting faculty adaptation to new technologies to ensure the effective integration of participatory tools in higher education.

کلیدواژه‌ها [English]

• Online Education
• Participatory Tools
• German Language Online Courses
• Challenges and Solutions
• Curriculum Development

COPYRIGHTS 
© 2025 The Author(s).  This is an open-access article distributed under the terms and conditions of the Creative Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)