فناوری آموزش
یاسمن علی محمدی؛ هادی پورشافعی؛ محمد علیزاده جمال
چکیده
پیشینه و اهداف: مطالعات نشان دادهاند که ادغام فناوری در آموزش ریاضی با بهرهگیری از مدل محتوایی-پدالوژیکی و فناورانه (TPACK) میتواند عملکرد تحصیلی دانشآموزان را بهبود بخشد. نرمافزار جئوجبرا بهعنوان ابزاری پویا، درک مفاهیم انتزاعی هندسه را تسهیل میکند و یادگیری را قوت میبخشد. بااینحال، چالشهایی مانند کمبود مهارت معلمان، ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: مطالعات نشان دادهاند که ادغام فناوری در آموزش ریاضی با بهرهگیری از مدل محتوایی-پدالوژیکی و فناورانه (TPACK) میتواند عملکرد تحصیلی دانشآموزان را بهبود بخشد. نرمافزار جئوجبرا بهعنوان ابزاری پویا، درک مفاهیم انتزاعی هندسه را تسهیل میکند و یادگیری را قوت میبخشد. بااینحال، چالشهایی مانند کمبود مهارت معلمان، محدودیتهای فنی و نابرابری دسترسی به تجهیزات، بهرهبرداری کامل از این فناوری را محدود کرده است. در ایران، پژوهشهای محدودی به بررسی تأثیر TPACK و جئوجبرا در دورۀ ابتدایی پرداختهاند که این شکاف پژوهشی، ضرورت انجام مطالعۀ حاضر را نشان میدهد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر روش تدریس مبتنی بر مدل TPACK، با استفاده از نرمافزار جئوجبرا بر عملکرد تحصیلی و تجربیات یادگیری دانشآموزان پایۀ پنجم ابتدایی در مباحث تقارن، محیط، مساحت و حجم انجام شد.روشها: این پژوهش با رویکرد ترکیبی تبیینی انجام شد. جامعۀ آماری شامل دانشآموزان دختر پایۀ پنجم بجنورد در سال 1403-1402 بود. ۶۰ دانشآموز با روش همتاسازی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام ۳۰ نفر) قرار گرفتند. ابزار کمّی، آزمون محققساخته با پایایی بالا (آلفای کرونباخ > 9/0) و ابزار کیفی، مصاحبۀ نیمهساختاریافته بود. گروه آزمایش طی ۲۱ جلسۀ ۴۰دقیقهای با جئوجبرا و مدل TPACK و گروه کنترل با روش سنتی آموزش دیدند. دادههای کمّی با تحلیل کوواریانس با استفاده از نرمافزار SPSS و دادههای کیفی با تحلیل مضمون بررسی شدند.یافتهها: یافتههای کمّی، حاصل از طرح شبهتجربی با پیشآزمون و پسآزمون، نشان داد که آموزش مبتنی بر جئوجبرا تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد تحصیلی دانشآموزان در هر چهار مبحث داشت. نتایج تحلیل کوواریانس با (513/30 F= و 05/0 Sig<و اندازه اثر349/0) برای تقارن،(777/35 F= و 05/0 Sig<و اندازه اثر390/0) برای مساحت، (254/23 F= و 05/0 Sig< و اندازه اثر311/0) برای حجم و (094/24 F= و 05/0Sig< و اندازه اثر301/0) برای محیط، برتری گروه آزمایش را تأیید کرد. یافتههای کیفی، از تحلیل مضمون مصاحبههای نیمهساختاریافته با ده دانشآموز گروه آزمایش، مضامینی شامل جذابیت بصری و تعاملی جئوجبرا، تسهیل درک مفاهیم هندسی، افزایش انگیزه، تقویت همکاری گروهی، کاهش اضطراب ریاضی و چالشهای فنی را آشکار کرد. این نتایج، پتانسیل TPACK و جئوجبرا را در بهبود آموزش ریاضی ابتدایی نشان میدهد؛ هرچند ضرورت رفع موانع فنی را نیز برجسته میکند.نتیجهگیری: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر روش تدریس مبتنی بر مدل TPACK با استفاده از نرمافزار جئوجبرا بر عملکرد تحصیلی و تجربیات یادگیری دانشآموزان پایۀ پنجم ابتدایی در درس ریاضی نشان داد که این رویکرد میتواند بهعنوان استراتژی مؤثر در بهبود یادگیری مفاهیم ریاضی و تقویت مهارتهای شناختی و اجتماعی دانشآموزان عمل کند. نتایج کلی حاکی از پتانسیل زیاد این روش در ارتقای کیفیت آموزش ریاضی و ایجاد محیطی پویا برای یادگیری است. این یافتهها کاربردهای مهمی در طراحی برنامههای درسی مبتنی بر فناوری و بهبود روشهای تدریس در دورۀ ابتدایی دارند و میتوانند به تدوین سیاستهای آموزشی برای ادغام فناوری در کلاسهای درس کمک کنند. از محدودیتهای پژوهش میتوان به تمرکز بر دانشآموزان دختر در منطقۀ جغرافیایی خاص و مدتزمان محدود مداخلۀ آموزشی اشاره کرد. موانع شامل کمبود تجهیزات فناوری در برخی مدارس، ناکافیبودن مهارتهای اولیۀ دانشآموزان در کار با نرمافزار و مشکلات فنی مانند قطعی اینترنت بود که اجرای مداخله را در مواردی با چالش مواجه کرد. پیشنهاد میشود مطالعات آتی تأثیر این روش را در سایر پایههای تحصیلی و موضوعات درسی بررسی کنند. نتایج این پژوهش میتواند در توسعۀ برنامههای آموزشی فناوریمحور، طراحی کارگاههای آموزشی برای معلمان و بهبود دسترسی به ابزارهای دیجیتال در نظام آموزشی استفاده کند. این رویکرد بهویژه میتواند در کاهش نابرابریهای آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری در مناطق کمبرخوردار مؤثر باشد.
فناوری آموزش
محمد علی زاده جمال
چکیده
پیشینه و اهداف: دانشگاه فرهنگیان با تحول در نگرش دانشجومعلمان نسبت به مسأله آموزش و همچنین بالا بردن سطح دانش تخصصی و مهارتهای حرفهای دانشجومعلمان از جمله بهکارگیری فناوری در همه حوزه ها می تواند اصلاحات اساسی در رویکردهای آموزشی، برنامه های درسی و روشهای آموزش بهتر به دانش آموزان ایجاد نماید. در این میان با توجه ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: دانشگاه فرهنگیان با تحول در نگرش دانشجومعلمان نسبت به مسأله آموزش و همچنین بالا بردن سطح دانش تخصصی و مهارتهای حرفهای دانشجومعلمان از جمله بهکارگیری فناوری در همه حوزه ها می تواند اصلاحات اساسی در رویکردهای آموزشی، برنامه های درسی و روشهای آموزش بهتر به دانش آموزان ایجاد نماید. در این میان با توجه به این که درس ریاضی در تمام مقاطع تحصیلی از درسهای اصلی دانش آموزان است؛ لذا باید به معلمانی که مسئولیت آموزش این درس را چه در دوره ابتدایی و چه در دوره دبیرستان بر عهده دارند، توجه ویژهای نمود. از طرفی یکی از مهارتهای اساسی برای موفقیت یک معلم ریاضی در همه حوزههای آموزشی، تربیتی، اداری و رشد حرفه ای، مهارت آشنایی و بهکارگیری فناوری است. تلفیق فناوری اطلاعات و ارتباطات در برنامه درسی به ویژه درس ریاضی و ارزیابی اثربخش بودن آن همواره یکی از دغدغه های رایج دلسوزان نظام آموزشی بوده است؛ لذا هدف پژوهش حاضر ارزیابی عملکرد دانش آموختگان رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان از نظر بهکارگیری فناوری از دیدگاه مدیران براساس مدل جان وایلز و جوزف باندی است.روشها: روش پژوهش بر اساس هدف کاربردی و براساس روش گردآوری دادهها، توصیفی از نوع پیمایشی و جامعه آماری شامل 57 نفر از دانش آموختگان رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان است که در سال تحصیلی ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ در مدارس استان خراسان شمالی شروع به تدریس نمودهاند، که با توجه به محدود بودن جامعه آماری همه این 57 نفر در این پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته بوده که بر اساس محورهای ارزیابی مدل جان وایلز و جوزف باندی تدوین و توسط مدیران مدارس تکمیل و گردآوری شد که بعد از تأیید روایی، پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 95/0 بهدست آمد. در بخش آمار استنباطی برای تجزیه و تحلیل دادهها و تعمیم نتایج از آزمون t تکنمونهای به کمک نرمافزارSPSS - V23 استفاده شد.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که دانش آموختگان رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان از نظر به کارگیری فناوری از دیدگاه مدیران مدارس در پنج مؤلفه از شش مؤلفه مدل جان وایلز و جوزف باندی (بهسازی و آموزش، رشد حرفهای، روابط انسانی، امور اداری، برنامه ریزی درسی) دارای عملکرد مطلوبی بودهاند و امتیاز عملکرد آنها در این پنج مؤلفه از حد میانگین بالاتر است؛ ولی در یک مؤلفه دیگر(ارزشیابی) دارای عملکرد مطلوبی نیستند و امتیاز عملکرد آنها در این مؤلفه از حد میانگین پایینتر است.نتیجه گیری: بنابراین میتوان نتیجه گرفت کیفیت عملکرد دانش آموختگان رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان خراسان شمالی از نظر بهکارگیری فناوری از دیدگاه مدیران مدارس براساس الگوی جان وایلز و جوزف باندی در مجموع شش مؤلفه بهسازی و آموزش، رشد حرفه ای، روابط انسانی، ارزشیابی، امور اداری و برنامهریزی درسی بهطور میانگین مطلوب بوده است. از طرفی با توجه به امتیاز پایین بهدست آمده در مؤلفه ارزشیابی به نظر میرسد توجه بیشتر به ارائه درس «سنجش و ارزشیابی یادگیری ریاضی» براساس مهارت های به کارگیری فناوری های نوین و همچنین برگزاری کارگاههای آموزشی کاربست فناوری در حوزه ارزشیابی به آشنایی بیشتر و عملکرد بهتر دانش آموختگان رشته آموزش ریاضی در این بخش کمک خواهد کرد.
