فناوری آموزش - سازمان هوشمند
مصطفی نوری قلعه نو؛ سمانه سلیمی؛ آرمان بهاری
چکیده
پیشینه و اهداف: در دنیای امروز، سیستم‌های اطلاعاتی به یکی از ارکان اساسی در مدیریت سازمان‌ها و نهادهای مختلف تبدیل شده‌اند و حوزه آموزش نیز از این قاعده مستثنی نیست. در این راستا، سامانه‌های یکپارچه دانش‌آموزی به‌عنوان ابزارهایی کارآمد برای مدیریت و پردازش اطلاعات آموزشی در مدارس و سیستم‌های آموزشی شناخته می‌شوند. سامانه ...
بیشتر
پیشینه و اهداف: در دنیای امروز، سیستم‌های اطلاعاتی به یکی از ارکان اساسی در مدیریت سازمان‌ها و نهادهای مختلف تبدیل شده‌اند و حوزه آموزش نیز از این قاعده مستثنی نیست. در این راستا، سامانه‌های یکپارچه دانش‌آموزی به‌عنوان ابزارهایی کارآمد برای مدیریت و پردازش اطلاعات آموزشی در مدارس و سیستم‌های آموزشی شناخته می‌شوند. سامانه سیدا، به‌عنوان یک نمونه بارز از این نوع سامانه‌ها، با هدف یکپارچه‌سازی و تسهیل فرآیندهای آموزشی و اداری مدارس طراحی شده است. این سامانه با جمع‌آوری و مدیریت اطلاعات مختلف از دانش‌آموزان، معلمان، مدیران و والدین، تلاش می‌کند تا تمامی داده‌های مرتبط با فرآیندهای آموزشی را در یک بستر واحد و متمرکز قرار دهد.روش‌ها: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه‌بندی نقاط قوت و نقاط ضعف سامانه سیدا (سامانه یکپارچه دانش‌آموزی) شهر زاهدان با روش پژوهش آمیخته اکتشافی نامتوالی (کیفی-کمّی) انجام شد. جامعه آماری بخش کیفی و کمّی شامل کلیه معاونین اجرایی مدارس شهرستان زاهدان بودند که با سامانه سیدا آشنایی داشته‌اند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع معیار تعداد 16 نفر از معاونین اجرایی با حداقل 5 سال سابقه خدمت به‌عنوان نمونه بخش کیفی و تعداد 5 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه بخش کمّی انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات در بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمّی از پرسش‌نامه محقق‌ساخته برگرفته از داده‌های بخش کیفی استفاده شد. روایی در بخش کیفی با روش بازبینی از طریق اعضا مصاحبه شونده و در بخش کمی از طریق روایی محتوایی از طریق تحلیل گویه توسط استاد راهنما مورد تأیید قرار گرفت، همچنین پایایی بخش کیفی از طریق ضریب کاپا 79/0 و پایایی بخش کمّی از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای مزایا و آسیب‌های سامانه سیدا به ترتیب برابر 76/0 و 81/0 به‌دست آمد.یافته‌ها: نتایج بخش کیفی نشان داد که نقاط قوت سامانه سیدا شامل هفت مورد، قابلیت‌های نرم‌افزاری سامانه، امنیت بالای سامانه، جامعیت و اتصال به سایرسامانه‌ها، پشتیبانی و برخط بودن، بهبود فرآیندهای کاری مدرسه، استانداردشدن فرایند ثبت نمره، قابلیت دسترسی والدین به اطلاعات دانش‌آموزان است. نقاط ضعف سامانه سیدا نیز شامل هفت آسیب، ضعف زیرساختی در سامانه، ضعف زیرساختی اینترنت، فقر سواد اطلاعاتی و رسانه‌ای، ایجاد تعارض بین کار و زندگی معاونین اجرایی، ناهماهنگی‌های عوامل بیرونی مدرسه، عدم برگزاری دوره‌های آموزش، عوامل درونی مدرسه است. همچنین نتایج بخش کمّی از طریق تحلیل سلسله مراتبی (AHP) نشان داد که نقاط قوت به ترتیب اهمیت شامل جامعیت و اتصال به سایر سامانه‌ها، بهبود فرایندهای کاری مدرسه، امنیت بالای سامانه، استاندارد شدن فرایند ثبت نمره، قابلیت دسترسی والدین به اطلاعات دانش‌آموزان، قابلیت‌های نرم‌افزاری سامانه، و پشتیبانی و برخط بودن در رتبه آخر قرار دارد و از طرفی نقاط ضعف به ترتیب اهمیت شامل ضعف زیرساختی در سامانه، ضعف زیرساختی اینترنت، ناهماهنگی‌های عوامل بیرونی مدرسه، عدم برگزاری دوره‌های آموزشی، فقر سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، ناهماهنگی‌های عوامل درونی مدرسه، و ایجاد تعارض کار و زندگی معاونین اجرایی در رتبه آخر قرار دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این مطالعه به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزش و پرورش و طراحان سامانه سیدا پیشنهاد می‌شود زمینه‌های بهبود عملکرد سامانه از جمله بهبود زیر ساخت‌های سامانه اقدامات لازم صورت پذیرد. زمانی که برنامه، طرح یا سامانه‌ای در سیستم آموزشی کشور می‌خواهد اجرا شود نسبت به آشناسازی با طرح‌ها و سامانه‌های جدید برنامه‌ریزی و اقدام لازم انجام شود.
